ZUS 2027 dla przedsiębiorców - duży, mały i preferencyjny ZUS

ZUS 2027 dla przedsiębiorcy na pełnych zasadach wyniesie 2052,15 zł miesięcznie składek społecznych z dobrowolną chorobową i Funduszem Pracy, czyli o 125,39 zł więcej niż w 2026 r. Wynika to z prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia 10 033 zł zapisanego w projekcie ustawy budżetowej na 2027 r. Preferencyjny ZUS wzrośnie do 469,85 zł, bo jego podstawą jest 30% nowej płacy minimalnej 4950 zł. Kwoty dla dużego ZUS są prognozą, oficjalnie potwierdzi je obwieszczenie ministra rodziny w Monitorze Polskim, zwykle pod koniec roku.

Skąd biorą się kwoty ZUS na 2027 rok

Składki ZUS przedsiębiorcy na 2027 r. zależą od dwóch wskaźników: prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia i płacy minimalnej. Pierwszy wyznacza podstawę dużego ZUS, drugi podstawę preferencyjnego ZUS i dolną granicę Małego ZUS Plus.

Prognozowane przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w gospodarce narodowej na 2027 r. zapisano w projekcie ustawy budżetowej na 2027 r. Wynosi ono 10 033 zł. Rada Ministrów przekazała projekt do Sejmu 29 września 2026 r. jako druk nr 3150. Oficjalnie kwotę na dany rok ogłasza minister rodziny w obwieszczeniu w Monitorze Polskim. Do tego czasu wszystkie kwoty dużego ZUS na 2027 r. trzeba traktować jako prognozę. Dlatego dziś wszystkie kwoty dużego ZUS na 2027 r. trzeba traktować jako prognozę.

Ta sama kwota 10 033 zł wyznacza też roczny limit podstawy składek emerytalnej i rentowych, czyli tzw. 30-krotność. W praktyce jedna liczba z projektu budżetu wpływa więc zarówno na minimalny ZUS jednoosobowej firmy, jak i na koszty pracodawcy, który zatrudnia osoby z wysokimi wynagrodzeniami.

Płaca minimalna na 2027 r. jest już przesądzona. Rozporządzenie Rady Ministrów (Dz.U. 2026 poz. 1213) ustala ją na 4950 zł miesięcznie i 32,30 zł za godzinę. W 2026 r. było to 4806 zł. Szczegóły zmian opisuje artykuł o płacy minimalnej 2027.

Duży ZUS 2027 - wyliczenie składek

Duży ZUS w 2027 r. to składki liczone od podstawy nie niższej niż 6019,80 zł, czyli 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Płaci go przedsiębiorca, który nie ma już prawa do ulg dla nowych firm i nie korzysta z Małego ZUS Plus.

Stopy procentowe składek się nie zmieniają. Emerytalna wynosi 19,52%, rentowa 8%, chorobowa 2,45% (dobrowolna), a Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy łącznie 2,45%. Składka wypadkowa zależy od liczby ubezpieczonych i branży. Firma zgłaszająca do ubezpieczenia wypadkowego nie więcej niż 9 osób płaci 1,67%.

Do tych kwot dochodzi składka zdrowotna, której wysokość zależy od formy opodatkowania. Minimalna składka zdrowotna przy skali podatkowej i podatku liniowym wyniesie od lutego 2027 r. 445,50 zł (9% z 4950 zł). Wszystkie warianty opisuje artykuł o składce zdrowotnej 2027.

Przedsiębiorca może zadeklarować wyższą podstawę niż minimalna. Wyższe składki oznaczają wyższe przyszłe świadczenia, w tym emeryturę i zasiłek chorobowy.

Preferencyjny ZUS 2027

Preferencyjny ZUS 2027 to składki od podstawy 1485 zł, czyli 30% płacy minimalnej 4950 zł. Ta kwota nie jest prognozą, bo płaca minimalna na 2027 r. została już ogłoszona.

Z obniżonych składek przedsiębiorca korzysta przez 24 pełne miesiące, zwykle po zakończeniu ulgi na start. Przez ten czas jest objęty ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi i wypadkowym, a chorobowe pozostaje dobrowolne. Przy preferencyjnej podstawie nie płaci się Funduszu Pracy ani Funduszu Solidarnościowego.

Więcej o warunkach i wyłączeniach, np. przy pracy na rzecz byłego pracodawcy, w artykule preferencyjny ZUS.

Mały ZUS Plus 2027 - zasady i widełki

Mały ZUS Plus to składki społeczne liczone od dochodu, dostępne dla przedsiębiorcy, którego przychód z działalności za cały poprzedni rok nie przekroczył 120 000 zł. W 2027 r. o prawie do ulgi decyduje przychód z 2026 r.

Najważniejsze warunki według biznes.gov.pl:

• Limit przychodu - do 120 000 zł za poprzedni rok; przy działalności prowadzonej przez część roku limit liczy się proporcjonalnie do liczby dni.
• Staż - działalność w poprzednim roku przez co najmniej 60 dni kalendarzowych; ulga nie przysługuje w pierwszym roku działalności.
• Okres korzystania - od 2026 r. maksymalnie 36 miesięcy w każdym okresie 60 miesięcy prowadzenia działalności.
• Podstawa - 50% przeciętnego miesięcznego dochodu z poprzedniego roku; przy ryczałcie dochód to przychód pomnożony przez 0,5.
• Widełki 2027 - podstawa nie niższa niż 1485 zł (30% płacy minimalnej) i nie wyższa niż 6019,80 zł (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia).
• Termin - przedsiębiorca, który spełnia warunki od początku roku, zgłasza się do 31 stycznia; spóźnienie zamyka drogę do ulgi na cały rok.

Przykład Finavi: dochód z działalności w 2026 r. wyniósł 48 000 zł za pełny rok. Przeciętny miesięczny dochód to 48 000 zł / 365 dni x 30 = 3945,21 zł, a podstawa składek 50% tej kwoty, czyli 1972,61 zł. Mieści się w widełkach, więc to ona będzie podstawą w 2027 r. Szczegóły zgłoszenia opisuje artykuł o Małym ZUS Plus.

ZUS 2026 i 2027 - porównanie w tabeli

Najbardziej wzrośnie duży ZUS, bo prognozowane przeciętne wynagrodzenie rośnie z 9420 zł do 10 033 zł. Preferencyjny ZUS i minimalna składka zdrowotna rosną mniej, w tempie płacy minimalnej.

* prognoza na podstawie projektu ustawy budżetowej na 2027 r. Składka wypadkowa 1,67%.

Ile więcej zapłaci przedsiębiorca w skali roku

Przedsiębiorca na pełnym ZUS zapłaci w 2027 r. o 1504,68 zł więcej składek społecznych niż w 2026 r. (125,39 zł x 12), jeśli opłaca chorobową. Bez chorobowej różnica wyniesie 1396,44 zł rocznie.

Gdy doliczyć minimalną składkę zdrowotną, miesięczne obciążenie na skali podatkowej lub liniowym wzrośnie z 2359,30 zł do 2497,65 zł, czyli o 138,35 zł. W ujęciu rocznym to 1647,24 zł, bo składka zdrowotna za styczeń 2027 r. należy jeszcze do roku składkowego 2026 i wynosi 432,54 zł. Kwota jest przybliżona, bo składka zdrowotna za styczeń 2027 r. należy jeszcze do roku składkowego 2026 i wynosi 432,54 zł.

Przy preferencyjnym ZUS wzrost jest niewielki: 13,67 zł miesięcznie, czyli 164,04 zł w roku. Na Małym ZUS Plus wszystko zależy od dochodu z 2026 r., ale minimalna podstawa rośnie o 43,20 zł.

Wyższe składki to stały koszt, który warto uwzględnić w budżecie firmy na 2027 r. Gdy w kalendarzu płatności pojawia się luka, np. przez opóźnione przelewy od klientów, część firm finansuje ją kredytem obrotowym lub limitem w rachunku. Oferty dla jednoosobowych działalności zestawia ranking kredyt dla JDG.

Ulgi, które obniżają składki w 2027 roku

Przedsiębiorca może w 2027 r. obniżyć koszty ZUS, korzystając z czterech rozwiązań: ulgi na start, preferencyjnego ZUS, Małego ZUS Plus i wakacji składkowych.

• Ulga na start - 6 pełnych miesięcy bez składek społecznych i FP/FS, płaci się tylko składkę zdrowotną.
• Preferencyjny ZUS - 24 miesiące składek od 1485 zł.
• Mały ZUS Plus - składki od dochodu, maksymalnie 36 miesięcy w okresie 60 miesięcy.
• Wakacje składkowe - jeden wybrany miesiąc w roku bez składek społecznych i FP/FS, dla firm zgłaszających do 10 ubezpieczonych; zwolnienie jest pomocą de minimis, a składkę zdrowotną płaci się normalnie. Wniosek trzeba złożyć przez PUE ZUS w miesiącu poprzedzającym zwolnienie. Więcej w artykule o wakacjach składkowych.

Nowa firma, która dopiero planuje start, znajdzie zestawienie źródeł finansowania na stronie finansowanie nowej firmy.

Na co zwrócić uwagę