Ulga na start pozwala nowemu przedsiębiorcy przez 6 pełnych miesięcy od rozpoczęcia działalności nie płacić składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. W tym czasie opłaca się tylko składkę zdrowotną, która w 2026 roku wynosi co najmniej 432,54 zł przy skali lub podatku liniowym. W wyliczeniu Finavi ulga zostawia w firmie 11 560,56 zł w porównaniu z pełnym ZUS, a cała ścieżka ulg (ulga na start, preferencyjny ZUS, Mały ZUS Plus) obniża koszty pierwszych lat działalności o dziesiątki tysięcy złotych.
- Z ulgi korzystają osoby fizyczne rozpoczynające działalność po raz pierwszy lub po co najmniej 60 miesiącach od jej zawieszenia lub zakończenia, które nie pracują na rzecz byłego pracodawcy w tym samym zakresie.
- Ulga trwa 6 pełnych miesięcy; przy starcie w trakcie miesiąca ten miesiąc nie wlicza się do okresu ulgi.
- Przez ten czas płaci się tylko składkę zdrowotną: w 2026 roku minimum 432,54 zł na skali i liniowym, a na ryczałcie od 498,35 zł.
- Zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego z kodem 05 40 xx na formularzu ZUS ZZA trzeba złożyć w ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności.
- Po uldze można przejść na preferencyjny ZUS na 24 miesiące, a później na Mały ZUS Plus.
Ulga na start - co to jest?
Ulga na start to preferencja przewidziana w art. 18 Prawa przedsiębiorców, która zwalnia nowego przedsiębiorcę z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych przez pierwsze 6 miesięcy działalności. W tym okresie przedsiębiorca nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i chorobowemu z tytułu działalności, nie płaci też składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Obowiązkowe pozostaje ubezpieczenie zdrowotne.
Dla nowej firmy to istotne wsparcie na etapie, w którym przychody dopiero się pojawiają, a koszty wyposażenia, marketingu i pierwszych zakupów są najwyższe. Pieniądze, które nie trafiają do ZUS, mogą sfinansować rozwój, a w połączeniu z dobrze dobranym kontem firmowym bez opłat realnie obniżają koszty startu.
Kto może skorzystać z ulgi na start?
- Osoby fizyczne - prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą lub będące wspólnikami spółki cywilnej.
- Pierwsza działalność lub przerwa 60 miesięcy - działalność podejmowana po raz pierwszy albo ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia.
- Brak pracy dla byłego pracodawcy - przedsiębiorca nie wykonuje na rzecz pracodawcy, u którego w bieżącym lub poprzednim roku pracował na etacie, czynności wchodzących w zakres obecnej działalności.
Z ulgi mogą skorzystać także rolnicy i domownicy rozpoczynający działalność, jeśli nie pozostają w KRUS na zasadach szczególnych. Zleceniodawca przedsiębiorcy korzystającego z ulgi nie odprowadza za niego składek społecznych, jeśli przedmiot umowy jest taki sam jak przedmiot działalności, a przychody są opodatkowane jako przychód z działalności.
Jak długo trwa ulga na start?
Ulga obejmuje 6 pełnych miesięcy kalendarzowych od rozpoczęcia działalności. Jeśli firma rusza 1. dnia miesiąca, ten miesiąc wlicza się do okresu ulgi. Jeśli w trakcie miesiąca, okres liczy się od następnego miesiąca. Przykład z serwisu Biznes.gov: działalność rozpoczęta 7 lutego 2025 roku oznacza ulgę do 31 sierpnia 2025 roku.
Zawieszenie działalności nie przerywa biegu 6 miesięcy. Z ulgi można też zrezygnować wcześniej, w dowolnym momencie, np. aby szybciej zacząć budować okres składkowy i uzyskać prawo do zasiłku chorobowego czy macierzyńskiego.
Ile płaci się do ZUS na uldze na start w 2026 roku?
Na uldze na start przedsiębiorca płaci za siebie wyłącznie składkę zdrowotną. Jej wysokość zależy od formy opodatkowania.
| Forma opodatkowania | Składka zdrowotna | Minimum lub kwota w 2026 roku |
|---|---|---|
| Skala podatkowa | 9% dochodu | min. 432,54 zł |
| Podatek liniowy | 4,9% dochodu | min. 432,54 zł |
| Ryczałt, przychód do 60 tys. zł | 9% zryczałtowanej podstawy | 498,35 zł |
| Ryczałt, przychód 60-300 tys. zł | 9% zryczałtowanej podstawy | 830,58 zł |
| Ryczałt, przychód powyżej 300 tys. zł | 9% zryczałtowanej podstawy | 1 495,04 zł |
Minimalna składka zdrowotna 432,54 zł dotyczy roku składkowego od 1 lutego 2026 roku do 31 stycznia 2027 roku i wynika z minimalnego wynagrodzenia 4 806 zł. Wybór formy opodatkowania wpływa zarówno na podatek, jak i na składkę zdrowotną, co porównuje artykuł skala, liniowy czy ryczałt.
Ile można zaoszczędzić? Wyliczenia Finavi
Wyliczenia Finavi porównują składki społeczne w 2026 roku w trzech wariantach przez pierwsze 6 miesięcy działalności.
| Wariant (6 miesięcy) | Składki społeczne miesięcznie | Razem za 6 miesięcy | Oszczędność ulgi na start |
|---|---|---|---|
| Ulga na start | 0 zł | 0 zł | - |
| Preferencyjny ZUS (podstawa 1 441,80 zł) | 456,18 zł | 2 737,08 zł | 2 737,08 zł |
| Pełny ZUS (podstawa 5 652 zł, z FP) | 1 926,76 zł | 11 560,56 zł | 11 560,56 zł |
W porównaniu z pełnym ZUS ulga na start zostawia w firmie 11 560,56 zł w pierwszym półroczu. Kolejne 24 miesiące preferencyjnego ZUS to dalsze oszczędności, a później przedsiębiorca z przychodem do 120 000 zł może przejść na Mały ZUS Plus.
Jak zgłosić się do ulgi na start?
W ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności przedsiębiorca zgłasza się do ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu ZUS ZZA z kodem tytułu ubezpieczenia 05 40 00 (lub innym z grupy 05 40, jeśli ma ustalone prawo do emerytury, renty lub orzeczenie o niepełnosprawności). Najprościej zrobić to od razu przy rejestracji firmy w CEIDG, zaznaczając odpowiednią opcję we wniosku.
Zgłoszenie można też złożyć przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS, program Płatnik lub, przy rozliczaniu składek za maksymalnie 5 osób, w formie papierowej. W tym samym trybie można zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny bez własnego tytułu do ubezpieczenia, bez dodatkowej składki.
Co miesiąc składa się deklarację ZUS DRA i opłaca składkę zdrowotną, zwykle do 20. dnia następnego miesiąca. Pracowników i zleceniobiorców zgłasza się do ubezpieczeń na zwykłych zasadach od pierwszego dnia ich pracy, bo ulga dotyczy tylko samego przedsiębiorcy.
Co dalej po uldze na start?
Po zakończeniu ulgi lub po rezygnacji z niej przedsiębiorca może przez 24 pełne miesiące płacić obniżone składki od podstawy 30% minimalnego wynagrodzenia. Wymaga to wyrejestrowania z kodu 05 40 (ZUS ZWUA) i zgłoszenia do ubezpieczeń z kodem 05 70 (ZUS ZUA). Po preferencyjnym ZUS kolejnym krokiem może być Mały ZUS Plus. Zasady składek w nowej firmie zestawia artykuł składki ZUS w nowej firmie.
W okresie ulgi przedsiębiorca nie ma ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego, więc nie przysługują mu zasiłki: chorobowy, macierzyński czy opiekuńczy, a okres ulgi nie wlicza się do stażu emerytalnego. Przy planowanym rodzicielstwie lub większym ryzyku zdrowotnym wcześniejsze przejście na preferencyjny ZUS z dobrowolnym chorobowym bywa korzystniejsze.
Nowa firma często potrzebuje też finansowania na start: sprzętu, pierwszych zamówień lub samochodu. Możliwości opisuje artykuł kredyt dla firm na start, a przy wystawianiu faktur z odroczonym terminem płynność wspiera faktoring.
