Mały ZUS Plus to ulga, która pozwala przedsiębiorcy z przychodem do 120 000 zł rocznie płacić składki na ubezpieczenia społeczne od dochodu, a nie od pełnej podstawy. W 2026 roku podstawa wynosi od 1 441,80 zł do 5 652 zł, a z ulgi można korzystać przez 36 miesięcy w każdym okresie 60 miesięcy prowadzenia działalności. W wyliczeniu Finavi przedsiębiorca z dochodem 60 000 zł płaci 780,17 zł składek społecznych miesięcznie zamiast 1 926,76 zł, czyli oszczędza 13 759,08 zł rocznie.
- Warunki: przychód z działalności w poprzednim roku do 120 000 zł (proporcjonalnie przy niepełnym roku) i prowadzenie działalności w poprzednim roku przez co najmniej 60 dni.
- Podstawa składek to 50% przeciętnego miesięcznego dochodu z poprzedniego roku, nie mniej niż 1 441,80 zł (30% płacy minimalnej) i nie więcej niż 5 652 zł (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia) w 2026 roku.
- Od 1 stycznia 2026 roku ulga przysługuje przez 36 miesięcy w każdym okresie 60 miesięcy kalendarzowych, niezależnie od wcześniejszego wykorzystania.
- Zgłoszenie do 31 stycznia (lub w 7 dni od spełnienia warunków w trakcie roku); spóźnienie oznacza brak ulgi przez cały rok.
- Mały ZUS Plus obejmuje tylko składki społeczne; składkę zdrowotną płaci się według zasad właściwych dla formy opodatkowania.
Mały ZUS Plus - co to jest?
Mały ZUS Plus to preferencja w składkach na ubezpieczenia społeczne dla najmniejszych przedsiębiorców. Zamiast standardowej podstawy, która w 2026 roku wynosi 5 652 zł, przedsiębiorca płaci składki od podstawy powiązanej z faktycznym dochodem z poprzedniego roku. Im niższy dochód, tym niższe składki, przy czym podstawa nie może spaść poniżej 30% minimalnego wynagrodzenia.
Ulga jest trzecim etapem ścieżki składkowej przedsiębiorcy. Po uldze na start i preferencyjnym ZUS w pierwszych latach działalności wiele małych firm przechodzi właśnie na Mały ZUS Plus, zanim zacznie płacić pełne składki. Dla działalności o umiarkowanych przychodach to realne wsparcie płynności: oszczędność kilkunastu tysięcy złotych rocznie zostaje w firmie i może sfinansować rozwój.
Kto może skorzystać z Małego ZUS Plus w 2026 roku?
Z ulgi mogą korzystać przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą oraz wspólnicy spółki cywilnej, którzy spełniają dwa podstawowe warunki:
- Przychód do 120 000 zł - przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył 120 000 zł. Przy działalności prowadzonej przez część roku limit liczy się proporcjonalnie: 120 000 zł dzieli się przez liczbę dni w roku i mnoży przez liczbę dni działalności.
- Co najmniej 60 dni działalności - w poprzednim roku kalendarzowym działalność była prowadzona przez nie mniej niż 60 dni kalendarzowych.
Przykład z serwisu Biznes.gov: działalność prowadzona w 2025 roku przez 250 dni oznacza limit 82 191,78 zł (120 000 zł / 365 dni x 250 dni). Ulga jest dostępna także po zakończeniu ulgi na start i preferencyjnego ZUS, co pozwala stopniowo dochodzić do pełnych składek.
Dla przedsiębiorców na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych dochód do wyliczenia podstawy ustala się jako 50% przychodu. Zasady wyboru formy opodatkowania i ich wpływ na obciążenia opisuje artykuł skala, podatek liniowy czy ryczałt.
Kto nie może skorzystać z ulgi?
Z Małego ZUS Plus nie skorzystają przedsiębiorcy, którzy:
- prowadzą działalność w pierwszym roku lub wciąż spełniają warunki preferencyjnego ZUS (podstawa 30% płacy minimalnej przez 24 miesiące),
- wykorzystali już 36 miesięcy ulgi w bieżącym okresie 60 miesięcy,
- w poprzednim roku rozliczali się kartą podatkową i korzystali ze zwolnienia z VAT,
- podlegali ubezpieczeniom także z tytułu innej działalności, np. jako wspólnik spółki jawnej,
- wykonują dla byłego lub obecnego pracodawcy te same czynności, które wykonywali jako pracownik w bieżącym lub poprzednim roku,
- w poprzednim roku prowadzili działalność jako twórca lub artysta, w ramach wolnego zawodu, jako wspólnik spółki jawnej, komandytowej, partnerskiej lub jednoosobowej spółki z o.o., albo jako osoba prowadząca szkołę lub placówkę oświatową.
Jak obliczyć podstawę i składki Mały ZUS Plus?
Podstawę wymiaru składek na 2026 rok ustala się na podstawie dochodu z działalności osiągniętego w 2025 roku. Obliczenie przebiega w trzech etapach:
| Etap | Obliczenie | Przykład (dochód 60 000 zł, 365 dni) |
|---|---|---|
| 1. Przeciętny miesięczny dochód | Roczny dochód / liczba dni działalności x 30 | 60 000 / 365 x 30 = 4 931,51 zł |
| 2. Podstawa wstępna | Przeciętny dochód x 0,5 | 4 931,51 x 0,5 = 2 465,76 zł |
| 3. Weryfikacja widełek 2026 | Nie mniej niż 1 441,80 zł, nie więcej niż 5 652 zł | 2 465,76 zł mieści się w widełkach |
Jeśli składki społeczne zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, dochód trzeba powiększyć o te składki. Od ustalonej podstawy nalicza się składki: emerytalną 19,52%, rentową 8%, wypadkową (1,67% dla płatników zgłaszających do 9 osób) oraz dobrowolną chorobową 2,45%. Fundusz Pracy opłaca się dopiero wtedy, gdy podstawa wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie. Podstawę można też zadeklarować wyżej niż wyliczona, w ramach widełek, jeśli przedsiębiorca chce budować wyższe świadczenia.
Ile można zaoszczędzić? Wyliczenia Finavi
Zestawienie Finavi pokazuje miesięczne składki społeczne (z dobrowolną chorobową) w 2026 roku przy różnych dochodach, w porównaniu z pełnym ZUS, który wynosi 1 926,76 zł miesięcznie razem z Funduszem Pracy.
| Dochód z działalności w 2025 r. | Podstawa 2026 | Składki społeczne miesięcznie | Oszczędność rocznie vs pełny ZUS |
|---|---|---|---|
| do ok. 35 000 zł (podstawa minimalna) | 1 441,80 zł | 456,18 zł | 17 646,96 zł |
| 60 000 zł | 2 465,76 zł | 780,17 zł | 13 759,08 zł |
| 100 000 zł | 4 109,59 zł | 1 300,27 zł | 7 517,88 zł |
| Pełny ZUS (dla porównania) | 5 652,00 zł | 1 926,76 zł z FP | - |
Dla przedsiębiorcy z dochodem 60 000 zł oszczędność 13 759,08 zł rocznie to równowartość ponad miesięcznego przychodu wielu małych firm. W skali 36 miesięcy ulgi daje to ponad 41 tys. zł, które mogą sfinansować sprzęt, marketing lub poduszkę finansową. Dodatkową płynność małej firmie daje też dobrze dobrane konto firmowe bez opłat oraz szybsze odzyskiwanie pieniędzy z faktur dzięki faktoringowi.
Nowe zasady od 2026 roku: 36 miesięcy w 60
Od 1 stycznia 2026 roku zmienił się sposób liczenia okresu ulgi. Niższe składki można płacić maksymalnie przez 36 miesięcy w każdym okresie 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności. Co ważne, od stycznia 2026 roku każdy przedsiębiorca spełniający warunki może skorzystać z 36 miesięcy ulgi na nowych zasadach, niezależnie od tego, czy wykorzystał ją wcześniej, korzysta obecnie, czy nigdy z niej nie korzystał.
Pierwszy 60-miesięczny okres zaczyna się od pierwszego miesiąca, w którym podstawa była ustalona w ramach ulgi. Każdy miesiąc kalendarzowy liczy się jako pełny miesiąc. ZUS weryfikuje warunek raz w roku, w styczniu albo w pierwszym miesiącu działalności w danym roku. W praktyce oznacza to, że mała firma może w cyklu pięcioletnim płacić niższe składki przez trzy lata, a po upływie 60 miesięcy ponownie nabyć prawo do ulgi, jeśli spełnia warunki.
Terminy i zgłoszenie do Małego ZUS Plus
| Sytuacja | Termin | Dokumenty |
|---|---|---|
| Przedsiębiorca spełnia warunki od początku roku | do 31 stycznia | ZUS ZWUA (dotychczasowy kod) i ZUS ZUA lub ZZA z kodem 05 90 albo 05 92 |
| Warunki spełnione w trakcie roku, np. koniec preferencyjnego ZUS | 7 dni od spełnienia warunków | ZUS ZWUA i ZUS ZUA lub ZZA z kodem 05 90 albo 05 92 |
| Wznowienie działalności po styczniu | 7 dni od wznowienia | ZUS ZUA z kodem 05 90 albo 05 92 |
| Kontynuacja ulgi w kolejnym roku | w deklaracji za styczeń | ZUS DRA cz. II lub RCA cz. II: przychód, dochód, forma opodatkowania, podstawa |
Zgłoszenia można dokonać online przez zmianę wpisu w CEIDG w serwisie Biznes.gov.pl, z profilem zaufanym lub podpisem kwalifikowanym. Niedotrzymanie terminu styczniowego oznacza utratę ulgi na cały rok, dlatego termin 31 stycznia warto zaplanować z wyprzedzeniem. Na wezwanie ZUS trzeba w ciągu 14 dni przedstawić dokumenty potwierdzające przychód, dochód i formę opodatkowania.
Przedsiębiorcy w przejściowych trudnościach mogą też skorzystać z wakacji składkowych, czyli zwolnienia ze składek za jeden wybrany miesiąc w roku.
Mały ZUS Plus a przyszłe świadczenia
Niższa podstawa składek przekłada się na niższe świadczenia liczone od tej podstawy: zasiłek chorobowy, macierzyński, rentę i emeryturę. Ulga jest dobrowolna, a przedsiębiorca może zadeklarować wyższą podstawę w ramach widełek, zrezygnować z ulgi w trakcie roku lub w ogóle z niej nie korzystać.
W praktyce wiele firm traktuje Mały ZUS Plus jako narzędzie płynności na etapie rozwoju i równolegle buduje oszczędności emerytalne w innych formach. Decyzję warto podjąć świadomie, z uwzględnieniem planów rodzinnych i zdrowotnych, np. przed planowanym urlopem macierzyńskim wyższa podstawa bywa korzystniejsza.
