Preferencyjny ZUS, czyli obniżone składki dla nowych przedsiębiorców, pozwala przez 24 pełne miesiące płacić składki społeczne od podstawy równej 30% minimalnego wynagrodzenia. W 2026 roku podstawa wynosi 1 441,80 zł, a składki społeczne z dobrowolną chorobową 456,18 zł miesięcznie zamiast 1 926,76 zł przy pełnym ZUS. W wyliczeniu Finavi to 35 294,16 zł oszczędności w ciągu dwóch lat, które zostają w młodej firmie na rozwój.
- Preferencyjny ZUS przysługuje przez 24 pełne miesiące kalendarzowe, zwykle po zakończeniu ulgi na start lub od początku działalności.
- Podstawa w 2026 roku to 1 441,80 zł (30% płacy minimalnej 4 806 zł); składki społeczne z chorobową 456,18 zł, bez chorobowej 420,86 zł.
- Przy preferencyjnym ZUS nie płaci się Funduszu Pracy, bo podstawa jest niższa od minimalnego wynagrodzenia.
- Z ulgi nie skorzysta osoba, która w ciągu ostatnich 60 miesięcy prowadziła działalność lub świadczy dla byłego pracodawcy te same czynności co na etacie.
- Zgłoszenie z kodem tytułu ubezpieczenia 05 70 xx składa się w ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności lub zakończenia ulgi na start.
Preferencyjny ZUS - co to jest?
Preferencyjny ZUS to ulga w składkach na ubezpieczenia społeczne dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą, przewidziana w art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przez 24 pełne miesiące przedsiębiorca może zadeklarować podstawę wymiaru składek nie niższą niż 30% minimalnego wynagrodzenia, zamiast standardowych 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
W przeciwieństwie do ulgi na start przedsiębiorca na preferencyjnym ZUS podlega ubezpieczeniom społecznym: buduje staż emerytalny, ma ubezpieczenie wypadkowe i może dobrowolnie przystąpić do ubezpieczenia chorobowego, które daje prawo do zasiłków, w tym macierzyńskiego.
Ile wynosi preferencyjny ZUS w 2026 roku?
| Składka (podstawa 1 441,80 zł) | Stawka | Kwota |
|---|---|---|
| Emerytalna | 19,52% | 281,44 zł |
| Rentowa | 8% | 115,34 zł |
| Wypadkowa | 1,67% | 24,08 zł |
| Chorobowa (dobrowolna) | 2,45% | 35,32 zł |
| Razem z chorobową | - | 456,18 zł |
| Razem bez chorobowej | - | 420,86 zł |
| Fundusz Pracy | nie dotyczy | 0 zł |
Do składek społecznych dochodzi składka zdrowotna, zależna od formy opodatkowania: w 2026 roku minimum 432,54 zł na skali i podatku liniowym, a na ryczałcie 498,35 zł, 830,58 zł lub 1 495,04 zł zależnie od przychodu. Wpływ formy opodatkowania na obciążenia opisuje artykuł skala, liniowy czy ryczałt.
Kto może skorzystać z preferencyjnego ZUS?
- Nowi przedsiębiorcy - osoby rozpoczynające działalność po raz pierwszy lub ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od jej zakończenia lub zawieszenia.
- JDG i wspólnicy spółki cywilnej - ulga nie dotyczy wspólników spółek jawnych, komandytowych, partnerskich i jednoosobowych spółek z o.o.
- Bez pracy dla byłego pracodawcy - przedsiębiorca nie wykonuje na rzecz byłego pracodawcy czynności, które wykonywał jako pracownik w bieżącym lub poprzednim roku.
Z preferencyjnego ZUS można skorzystać od razu po rozpoczęciu działalności albo po zakończeniu lub przerwaniu ulgi na start. Okres 24 miesięcy liczy się od pełnego miesiąca kalendarzowego.
Ile można zaoszczędzić? Wyliczenia Finavi
| Wariant (składki społeczne z chorobową) | Miesięcznie | 24 miesiące |
|---|---|---|
| Preferencyjny ZUS | 456,18 zł | 10 948,32 zł |
| Pełny ZUS z Funduszem Pracy | 1 926,76 zł | 46 242,24 zł |
| Oszczędność | 1 470,58 zł | 35 294,16 zł |
Oszczędność ponad 35 tys. zł w pierwszych dwóch latach działalności to realny kapitał na rozwój: sprzęt, marketing czy wkład własny do finansowania. Dodatkowo, gdy firma wystawia faktury z odroczonym terminem, jej płynność wspiera faktoring, a koszty obsługi obniża konto firmowe bez opłat.
Jak zgłosić preferencyjny ZUS?
Przedsiębiorca zgłasza się do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego na formularzu ZUS ZUA z kodem tytułu ubezpieczenia 05 70 xx (05 72 xx przy prawie do renty z tytułu niezdolności do pracy), w ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności. Przy przejściu z ulgi na start trzeba wcześniej wyrejestrować się z kodu 05 40 na formularzu ZUS ZWUA. Najprościej zgłoszenie złożyć przy rejestracji firmy w CEIDG lub przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS.
Składki opłaca się co miesiąc, zwykle do 20. dnia następnego miesiąca, razem z deklaracją ZUS DRA. Do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego zgłasza się w tym samym formularzu.
Co po 24 miesiącach?
Po zakończeniu preferencyjnego ZUS przedsiębiorca z przychodem do 120 000 zł w poprzednim roku może przejść na Mały ZUS Plus, czyli składki zależne od dochodu. Jeśli przychody są wyższe, zaczyna płacić pełne składki od podstawy 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Całą ścieżkę składek w nowej firmie opisuje artykuł składki ZUS w nowej firmie.
Niższa podstawa oznacza niższe świadczenia z ubezpieczeń społecznych, w tym zasiłków liczonych od podstawy. Podstawę można zadeklarować wyżej, jeśli przedsiębiorca planuje np. urlop macierzyński. Warto przemyśleć też przystąpienie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, które kosztuje 35,32 zł miesięcznie.
