Kredyt kupiecki to odroczony termin płatności, który sprzedawca daje kupującemu: towar lub usługa trafia do klienta od razu, a pieniądze wpływają po 14, 30 czy 60 dniach. W transakcjach między firmami termin zapłaty co do zasady nie powinien przekraczać 60 dni od doręczenia faktury, a gdy płaci podmiot publiczny, 30 dni. Kredyt kupiecki nie jest darmowy: jego ceną jest najczęściej utracone skonto, które przy warunkach 2/10 net 30 odpowiada rocznemu kosztowi około 37%.
- Kredyt kupiecki to umowne odroczenie zapłaty za towar lub usługę, udzielane przez dostawcę, a nie przez bank.
- Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom ogranicza termin zapłaty do 60 dni; gdy dłużnikiem jest duży przedsiębiorca, a wierzycielem firma z sektora MŚP, limit 60 dni jest bezwzględny.
- Podmioty publiczne płacą w terminie do 30 dni (podmioty lecznicze do 60 dni).
- Rezygnacja ze skonta 2% za zapłatę w 10 dni zamiast 30 kosztuje w przeliczeniu na rok około 37,24% (wyliczenie Finavi).
- Sprzedawca może sfinansować kredyt kupiecki faktoringiem, a kupujący faktoringiem odwrotnym.
Kredyt kupiecki - definicja
Kredyt kupiecki (nazywany też kredytem handlowym) to odroczenie zapłaty za dostarczony towar lub wykonaną usługę, ustalone w umowie między kontrahentami. Sprzedawca de facto finansuje kupującego własnym kapitałem obrotowym przez czas od dostawy do zapłaty faktury.
To nie jest kredyt bankowy: nie ma umowy kredytowej ani banku jako strony. Podstawą jest umowa handlowa, zamówienie albo ogólne warunki sprzedaży, w których strony określają termin płatności. W praktyce kredyt kupiecki jest najpopularniejszą formą finansowania między firmami, bo daje kupującemu czas na sprzedaż towaru, zanim musi za niego zapłacić.
- Dla kupującego - poprawia płynność, bo wydatek pojawia się później niż przychód z dalszej sprzedaży.
- Dla sprzedawcy - jest narzędziem sprzedaży i budowania relacji, ale zamraża gotówkę w należnościach.
- Dla obu stron - tworzy wzajemną zależność: opóźnienie jednego klienta szybko przenosi się na kolejne firmy w łańcuchu dostaw, co opisujemy w artykule zatory płatnicze.
Maksymalne terminy płatności w transakcjach handlowych
Maksymalne terminy płatności między firmami określa ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Liczy się je od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi.
| Kto płaci (dłużnik) | Komu (wierzyciel) | Maksymalny termin zapłaty |
|---|---|---|
| przedsiębiorca (poza poniższymi przypadkami) | dowolny przedsiębiorca | 60 dni; dłuższy tylko, gdy strony wyraźnie to ustalą i nie jest to rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela |
| duży przedsiębiorca | mikro, mały lub średni przedsiębiorca | 60 dni, bez możliwości wydłużenia umową |
| podmiot publiczny | przedsiębiorca | 30 dni |
| podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym | przedsiębiorca | 60 dni |
Ustawa zawiera też kilka zasad, które w praktyce chronią sprzedawcę udzielającego kredytu kupieckiego:
- Ciężar dowodu po stronie dłużnika - to kupujący musi wykazać, że termin dłuższy niż 60 dni nie jest rażąco nieuczciwy wobec wierzyciela.
- Prawo odstąpienia przy 120 dniach - jeśli termin zapłaty w umowie przekracza 120 dni i został ustalony z naruszeniem zasad ustawy, wierzyciel może odstąpić od umowy lub ją wypowiedzieć; należności za już dostarczone towary stają się wtedy wymagalne w ciągu 7 dni.
- Termin zastępczy - postanowienie niezgodne z ustawą zastępuje się terminem 60 dni (a przy podmiocie publicznym niebędącym podmiotem leczniczym 30 dni).
- Badanie towaru maksymalnie 30 dni - umowna procedura odbioru nie może trwać dłużej niż 30 dni od otrzymania towaru lub usługi.
- Odsetki po 30 dniach - przy uzgodnionym terminie dłuższym niż 30 dni wierzyciel, który nie jest dużym przedsiębiorcą, może żądać odsetek ustawowych po upływie 30 dni od spełnienia świadczenia i doręczenia faktury, do dnia zapłaty, ale nie dłużej niż do dnia wymagalności.
- Oświadczenie o statusie - duży przedsiębiorca składa kontrahentowi oświadczenie o posiadaniu tego statusu najpóźniej przy pierwszej transakcji.
Po upływie terminu sprzedawcy przysługują bez wezwania odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, w drugim półroczu 2026 r. wynoszące 13,75% rocznie. Szczegóły w artykule odsetki w transakcjach handlowych.
Ile kosztuje kredyt kupiecki
Kredyt kupiecki ma ukrytą cenę, którą najłatwiej odczytać ze skonta, czyli rabatu za wcześniejszą zapłatę. Jeśli dostawca oferuje 2% obniżki przy zapłacie w 10 dni, a pełną kwotę przy zapłacie w 30 dni, to kupujący, który czeka do 30. dnia, płaci 2% za 20 dodatkowych dni finansowania.
Zapis „2/10 net 30” oznacza właśnie: 2% skonta przy zapłacie w ciągu 10 dni, w innym wypadku pełna kwota w terminie 30 dni. Inne spotykane warianty to np. 1/10 net 30 czy 3/14 net 60. Nawet gdy dostawca nie oferuje skonta, koszt kredytu kupieckiego zwykle jest wliczony w cenę towaru.
Po stronie sprzedawcy koszt jest inny: to pieniądze zamrożone w należnościach, które trzeba zastąpić kapitałem własnym, kredytem obrotowym albo faktoringiem. Firma sprzedająca za 1 mln zł miesięcznie z terminem 60 dni ma stale około 2 mln zł w nieopłaconych fakturach.
Roczny koszt rezygnacji ze skonta - wyliczenie Finavi
Roczny koszt rezygnacji ze skonta 2/10 net 30 wynosi około 37,24%. To znacznie więcej niż średnie oprocentowanie kredytów dla firm, które według NBP w sierpniu 2026 r. wynosiło 5,70%.
Wzór: koszt roczny = skonto / (100% - skonto) × 365 / (termin pełny - termin skonta). Dla 2/10 net 30: 2 / 98 × 365 / 20 = 37,24%.
| Warunki | Skonto | Dodatkowe dni | Roczny koszt rezygnacji |
|---|---|---|---|
| 1/10 net 30 | 1% | 20 | 18,43% |
| 2/10 net 30 | 2% | 20 | 37,24% |
| 2/10 net 60 | 2% | 50 | 14,90% |
| 3/14 net 60 | 3% | 46 | 24,54% |
Przykład dla faktury 100 000 zł z warunkami 2/10 net 30: przy zapłacie w 10. dniu kupujący płaci 98 000 zł i oszczędza 2000 zł. Jeśli sfinansuje te 98 000 zł kredytem obrotowym oprocentowanym 5,70% przez 20 dni, odsetki wyniosą 306,08 zł. Różnica, czyli 1693,92 zł na jednej fakturze, pokazuje, że przy wysokim skoncie opłaca się zapłacić wcześniej, nawet pożyczonymi pieniędzmi. Porównanie obu rozwiązań rozwijamy w tekście skonto czy faktoring.
Jak sfinansować kredyt kupiecki po stronie sprzedawcy
Sprzedawca finansuje kredyt kupiecki najczęściej faktoringiem: przekazuje fakturę z odroczonym terminem faktorowi i otrzymuje większość jej wartości od razu, a faktor czeka na zapłatę od klienta. Dzięki temu firma może dawać odbiorcom 30 czy 60 dni, nie zamrażając własnej gotówki.
- Faktoring z regresem - tańszy wariant, w którym ryzyko braku zapłaty pozostaje po stronie sprzedawcy.
- Faktoring bez regresu - faktor przejmuje ryzyko niewypłacalności odbiorcy w ramach przyznanego limitu.
- Faktoring jawny lub cichy - odbiorca jest albo nie jest informowany o cesji faktury.
Przykładowy koszt: eFaktoring NFG od 2,49% za fakturę z terminem 30 dni (październik 2026). Dla faktury 20 000 zł brutto to od 498 zł. Wiele firm faktoringowych nie sprawdza BIK, bo kluczowa jest wiarygodność odbiorcy faktury. Porównanie ofert znajduje się w rankingu faktoringu Finavi.
Alternatywą jest skonto dla własnych klientów. W przykładzie 2/10 net 30 sprzedawca oddaje 2% wartości faktury i dostaje pieniądze po 10 dniach. Skonto działa jednak tylko wtedy, gdy klient ma gotówkę i chce z niego skorzystać, a faktoring zależy wyłącznie od decyzji sprzedawcy i daje pieniądze od razu po wystawieniu faktury. Dla firm o zmiennych potrzebach uzupełnieniem bywa też limit w rachunku, opisany w artykule o kredycie rewolwingowym.
Jak sfinansować kredyt kupiecki po stronie kupującego
Kupujący finansuje kredyt kupiecki faktoringiem odwrotnym: faktor płaci dostawcy za fakturę wcześniej (np. w terminie skonta), a kupujący spłaca faktora później, w uzgodnionym terminie. Dostawca dostaje pieniądze szybciej, a kupujący zachowuje lub wydłuża swój termin płatności.
Faktoring odwrotny opłaca się szczególnie wtedy, gdy dostawcy oferują skonto. Jeśli roczny koszt rezygnacji ze skonta wynosi 37,24%, a koszt finansowania faktoringiem odwrotnym jest niższy, różnica zostaje w firmie jako realna oszczędność. Mechanizm opisujemy w artykule faktoring odwrotny, a koszt dla konkretnej faktury pokazuje kalkulator faktoringu odwrotnego.
| Rozwiązanie | Kto korzysta | Co zyskuje |
|---|---|---|
| Faktoring | sprzedawca | gotówka zaraz po wystawieniu faktury mimo odroczonego terminu dla klienta |
| Faktoring odwrotny | kupujący | zapłata dostawcy w terminie skonta, własna spłata później |
| Kredyt obrotowy | obie strony | środki na bieżące płatności, zakup zapasów, wykorzystanie skonta |
Kupujący może też wykorzystać skonto, finansując wcześniejszą zapłatę kredytem obrotowym. Przy średnim oprocentowaniu kredytów dla firm 5,70% (NBP, sierpień 2026) różnica względem kosztu utraconego skonta jest duża. Więcej o tym produkcie w tekście kredyt obrotowy.
Na co zwrócić uwagę
Na co zwrócić uwagę przy kredycie kupieckim: jasno zapisany termin płatności i jego początek (doręczenie faktury), status kontrahenta (duży przedsiębiorca czy MŚP), limit kredytu kupieckiego dla każdego klienta oraz warunki skonta. Sprzedawca udzielający długich terminów powinien z góry wiedzieć, czym sfinansuje okres oczekiwania na zapłatę. Kupujący z kolei powinien policzyć roczny koszt rezygnacji ze skonta, zanim uzna odroczony termin za darmowe finansowanie.
Kredyt kupiecki działa najlepiej, gdy obie strony wiedzą, ile kosztuje. Sprzedawca, który finansuje faktury faktoringiem, może oferować konkurencyjne terminy bez ryzyka dla płynności. Kupujący, który korzysta ze skonta dzięki faktoringowi odwrotnemu, obniża koszt zakupów. Oferty obu produktów można porównać w Finavi.
