Faktoring z regresem (niepełny) i faktoring bez regresu (pełny) różnią się tym, kto ponosi ryzyko, że odbiorca faktury nie zapłaci z powodu niewypłacalności. W faktoringu z regresem faktor może żądać od firmy zwrotu wypłaconej zaliczki, w faktoringu bez regresu przejmuje to ryzyko w granicach limitu i umowy. W przykładzie Finavi sfinansowanie faktury 100 000 zł z terminem 60 dni kosztuje 2 131,51 zł z regresem i 2 531,51 zł bez regresu, więc ochrona przed niewypłacalnością odbiorcy kosztuje tu 400 zł, czyli 0,4% wartości faktury.
- O podziale ryzyka decyduje art. 516 Kodeksu cywilnego: zbywca wierzytelności odpowiada za wypłacalność dłużnika tylko wtedy, gdy przyjął taką odpowiedzialność; w faktoringu z regresem ją przyjmuje, w faktoringu bez regresu nie.
- Według zestawień Polskiego Związku Faktorów za 2025 r. firmy zrzeszone w PZF sfinansowały w faktoringu pełnym wierzytelności o wartości 252,7 mld zł (wzrost o 9%), a w niepełnym 267,2 mld zł (wzrost o 11%).
- W przykładzie Finavi (zaliczka 90%, prowizja 0,8%, odsetki 9% w skali roku, opłata za przejęcie ryzyka 0,4%) faktura 100 000 zł na 60 dni kosztuje 2,13% wartości z regresem i 2,53% bez regresu.
- Faktoring bez regresu chroni przed niewypłacalnością odbiorcy, ale nie przed sporem o towar lub usługę: odbiorca może podnieść wobec faktora zarzuty, które miał wobec sprzedawcy (art. 513 KC).
- Próg opłacalności ochrony to relacja jej rocznego kosztu do kwoty zagrożonej u odbiorcy: dla firmy transportowej z dwoma kluczowymi odbiorcami wynosi w przykładzie Finavi 4,0%, dla hurtowni z 80 odbiorcami aż 64%.
Faktoring z regresem i bez regresu - czym się różnią?
Faktoring z regresem to finansowanie faktur, w którym ryzyko niewypłacalności odbiorcy pozostaje po stronie firmy korzystającej z faktoringu (faktoranta), a faktoring bez regresu to wariant, w którym to ryzyko przejmuje faktor. Oba warianty zaczynają się tak samo: firma sprzedaje towar lub usługę z odroczonym terminem płatności, przekazuje fakturę faktorowi i otrzymuje zaliczkę. Różnica ujawnia się dopiero wtedy, gdy odbiorca nie płaci.
Poradnik Polskiego Związku Faktorów i EY „Faktoring w rachunkowości” nazywa te warianty faktoringiem niepełnym (z regresem) i pełnym (bez regresu). W faktoringu niepełnym faktorant „nie pozbywa się ryzyka niewypłacalności swoich kontrahentów” i ciąży na nim obowiązek zwrotu zaliczki, jeśli zapłata od odbiorcy okaże się niemożliwa. W faktoringu pełnym faktor na podstawie umowy przejmuje ryzyko niewypłacalności kontrahentów, a przejęcie następuje w momencie wykupu wierzytelności.
Obok tych dwóch wariantów funkcjonuje faktoring mieszany: do kwoty określonej w umowie działa jak pełny, a powyżej niej jak niepełny. Pozwala chronić tylko największych odbiorców.
- Regres
- Prawo faktora do żądania od faktoranta zwrotu zaliczki (i należnych opłat), gdy odbiorca nie zapłacił sfinansowanej faktury.
- Faktoring niepełny
- Inna nazwa faktoringu z regresem; ryzyko niewypłacalności odbiorcy zostaje u faktoranta.
- Faktoring pełny
- Inna nazwa faktoringu bez regresu; faktor przejmuje ryzyko niewypłacalności odbiorcy w granicach limitu i warunków umowy.
- Faktoring mieszany
- Do ustalonej kwoty działa jak pełny, powyżej niej jak niepełny.
- Limit na odbiorcę
- Maksymalna kwota faktur danego odbiorcy, którą faktor finansuje i (w faktoringu pełnym) obejmuje ochroną.
Dane PZF pokazują, że oba warianty mają zbliżony udział w rynku: w 2025 r. faktoring pełny odpowiadał za około 49% obrotów firm zrzeszonych w związku, a niepełny za około 51%. Wybór nie jest więc kwestią mody, ale dopasowania do struktury odbiorców i apetytu firmy na ryzyko.
Podstawa prawna - co mówią przepisy o regresie w faktoringu?
Faktoring nie ma odrębnej ustawy, a regres wynika z połączenia przepisów Kodeksu cywilnego o przelewie wierzytelności i swobody umów. Umowa faktoringu jest umową nienazwaną, więc o tym, czy i kiedy faktor może żądać zwrotu zaliczki, decyduje przede wszystkim jej treść. Kodeks cywilny wyznacza jednak ramy, których umowa nie zmieni wobec odbiorcy.
| Przepis | Co stanowi | Znaczenie dla regresu |
|---|---|---|
| art. 509 § 1 KC | Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią, chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania | Faktor staje się wierzycielem odbiorcy; zgoda odbiorcy nie jest co do zasady potrzebna |
| art. 509 § 2 KC | Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki | Faktor może dochodzić od odbiorcy także odsetek za opóźnienie |
| art. 512 KC | Dopóki zbywca nie zawiadomił dłużnika o przelewie, zapłata do rąk poprzedniego wierzyciela ma skutek względem nabywcy | W faktoringu cichym odbiorca płaci sprzedawcy, a ten rozlicza się z faktorem |
| art. 513 KC | Dłużnikowi przysługują przeciwko nabywcy wszelkie zarzuty, które miał przeciwko zbywcy w chwili powzięcia wiadomości o przelewie; może też potrącić swoją wierzytelność wobec zbywcy | Spór o jakość towaru lub potrącenie działa także wobec faktora, również w faktoringu bez regresu |
| art. 514 KC | Zastrzeżenie, że przelew wymaga zgody dłużnika, jest skuteczne wobec nabywcy, gdy pismo o nim wspomina albo nabywca o nim wiedział | Zakaz cesji w umowie z odbiorcą może zablokować finansowanie jego faktur |
| art. 516 KC | Zbywca odpowiada za to, że wierzytelność mu przysługuje; za wypłacalność dłużnika w chwili przelewu odpowiada tylko o tyle, o ile tę odpowiedzialność na siebie przyjął | To źródło podziału: w faktoringu z regresem faktorant przyjmuje odpowiedzialność za wypłacalność odbiorcy, w pełnym nie |
Po ludzku: sprzedawca zawsze odpowiada za to, że faktura jest „prawdziwa”, czyli że towar został dostarczony, a usługa wykonana i nikt nie kwestionuje należności. Za to, czy odbiorca będzie miał pieniądze, odpowiada tylko wtedy, gdy zgodzi się na to w umowie. Faktoring z regresem to właśnie umowa, w której faktorant przyjmuje odpowiedzialność za wypłacalność odbiorcy; faktoring bez regresu to umowa, w której tej odpowiedzialności nie przyjmuje.
Umowy faktoringowe doprecyzowują, jakie zdarzenia uruchamiają regres (np. brak zapłaty po określonej liczbie dni od terminu) albo ochronę (np. upadłość odbiorcy). Te definicje są dla firmy ważniejsze niż sama nazwa produktu.
W praktyce faktorzy sprawdzają przed przyznaniem limitu umowy z odbiorcami pod kątem zakazu cesji i warunków płatności, bo art. 514 KC może sprawić, że przelew faktury będzie wobec nich bezskuteczny. Szerzej o samym mechanizmie przelewu, zaliczki i kosztów pisze artykuł faktoring - co to jest i jak działa.
Faktoring z regresem (niepełny) - jak działa i kiedy faktor zgłasza regres?
Faktoring z regresem działa jak szybka zamiana faktury na gotówkę, w której firma zachowuje ryzyko kredytowe odbiorcy: dopóki odbiorca płaci, różnica wobec faktoringu pełnego jest niewidoczna, a gdy nie płaci, faktor żąda zwrotu zaliczki. Poradnik PZF opisuje to wprost: faktorant „bierze na siebie odpowiedzialność za wykup należności” w przypadku, gdy jej uzyskanie od kontrahenta nie będzie możliwe.
Kiedy dokładnie faktor zgłasza regres, zależy od umowy. Najczęściej wskazuje ona liczbę dni po terminie płatności, po której faktor może żądać zwrotu zaliczki, a także sposób rozliczenia: przelew od faktoranta, potrącenie z kolejnych zaliczek albo z kwot należnych faktorantowi z innych faktur. Przykład z poradnika PZF pokazuje drugi z tych mechanizmów: po regresie dotyczącym faktury odbiorcy „A” zwracana zaliczka (88 560 zł) zostaje rozliczona w końcowym rozrachunku z faktorem.
Po zgłoszeniu regresu należność wraca w całości do firmy. To ona decyduje o dalszej windykacji: wezwaniu do zapłaty, postępowaniu sądowym czy ugodzie. Poradnik PZF zwraca uwagę, że w tym momencie faktorant powinien rozważyć utworzenie odpisu aktualizującego wartość wierzytelności.
Faktoring z regresem ma też wyraźne zalety. Jest zwykle tańszy, szybciej uruchamiany i nie wymaga, żeby faktor lub ubezpieczyciel akceptował każdego odbiorcę do ochrony. Poradnik PZF wskazuje, że korzystają z niego faktoranci dobrze znający rynki zbytu, którzy „potrafią oszacować ryzyko potencjalnej niewypłacalności” swoich kontrahentów. W praktyce to typowy wybór firm z szeroką, rozproszoną bazą odbiorców i sprawdzoną historią płatności.
- Kiedy regres jest naturalnym wyborem: wielu odbiorców o podobnych kwotach, długa historia współpracy, niskie koszty ewentualnej straty w relacji do marży.
- Na co zwrócić uwagę w umowie: liczba dni do regresu, sposób zwrotu zaliczki, opłaty związane z regresem, możliwość wydłużenia terminu przy uzgodnionej prolongacie.
- Co zostaje po stronie firmy: ryzyko niewypłacalności odbiorcy i koszty windykacji po regresie, a w bilansie należność z tytułu dostaw i zobowiązanie wobec faktora.
Faktoring bez regresu (pełny) - co obejmuje ochrona?
Faktoring bez regresu to finansowanie faktur połączone z przejęciem przez faktora ryzyka niewypłacalności odbiorcy: jeśli odbiorca nie zapłaci z powodu niewypłacalności objętej umową, faktor nie żąda zwrotu zaliczki. Poradnik PZF określa go jako usługę „z szerokim zakresem świadczeń”, która zapewnia finansowanie i ochronę przed ryzykiem braku zapłaty za dostarczony towar lub wykonaną usługę.
Ochrona ma jednak wyraźne granice. Po pierwsze, obowiązuje w ramach limitu przyznanego na danego odbiorcę; faktury ponad limit mogą być finansowane z regresem albo nie być finansowane wcale. Po drugie, dotyczy niewypłacalności, a nie sporów handlowych. Jeżeli odbiorca odmawia zapłaty, bo kwestionuje jakość towaru, może podnieść ten zarzut wobec faktora (art. 513 KC), a sprzedawca odpowiada za to, że wierzytelność mu przysługuje (art. 516 KC). Po trzecie, umowy zwykle wymagają od faktoranta terminowego przekazywania informacji, np. o reklamacjach czy zmianach warunków płatności.
| Sytuacja | Faktoring z regresem | Faktoring bez regresu |
|---|---|---|
| Odbiorca płaci w terminie | Rozliczenie reszty po zapłacie | Rozliczenie reszty po zapłacie |
| Odbiorca płaci z opóźnieniem | Rosną odsetki za dni finansowania; po terminie z umowy możliwy regres | Rosną odsetki; ochrona zależy od definicji zdarzenia w umowie |
| Upadłość lub niewypłacalność odbiorcy | Firma zwraca zaliczkę i sama dochodzi należności | Stratę w granicach limitu ponosi faktor |
| Reklamacja, spór o jakość | Zarzuty odbiorcy działają wobec faktora; firma odpowiada wobec faktora | Zwykle poza ochroną; zarzuty działają wobec faktora (art. 513 KC) |
| Potrącenie przez odbiorcę | Możliwe wobec faktora (art. 513 § 2 KC) | Możliwe wobec faktora (art. 513 § 2 KC) |
| Faktura ponad limit na odbiorcę | Zależnie od umowy | Poza ochroną lub w części z regresem (faktoring mieszany) |
Ubezpieczenie należności w faktoringu pełnym
Ubezpieczenie należności to umowa, w której ubezpieczyciel pokrywa stratę wynikającą z braku zapłaty przez odbiorcę, i w faktoringu pełnym bardzo często jest źródłem ochrony, którą faktor oferuje klientowi. Poradnik PZF wskazuje, że zabezpieczeniem transakcji w faktoringu pełnym jest polisa ubezpieczeniowa, którą zawiera albo faktor, albo faktorant, a kwestia ta jest przedmiotem uzgodnień między nimi. Jeśli kontrahent nie zapłaci w terminie, faktor występuje o wypłatę do ubezpieczyciela i nie musi dochodzić od faktoranta zwrotu zaliczki.
W polskim prawie ubezpieczenia należności handlowych mieszczą się w grupie 14 działu II załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, obejmującej ubezpieczenia kredytu, w tym ogólnej niewypłacalności. Takie ubezpieczenia oferują zakłady ubezpieczeń działające w tej grupie, nadzorowane przez Komisję Nadzoru Finansowego.
| Model | Kto zawiera polisę | Jak działa w faktoringu | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| Polisa faktora | Faktor | Ochrona jest częścią usługi, a jej koszt wchodzi w opłaty faktoringowe | Firmy, które chcą jednego dostawcy i jednej umowy |
| Polisa faktoranta z cesją praw | Faktorant | Firma ma własną polisę i przenosi na faktora prawa do odszkodowania z niej | Firmy, które już ubezpieczają należności lub eksportują |
| Faktoring mieszany | Faktor lub faktorant | Do limitu z polisy ochrona pełna, powyżej finansowanie z regresem | Firmy z odbiorcami, dla których limit polisy jest niższy niż obrót |
Konstrukcja polisy wpływa na to, co realnie chroni faktoring pełny. Ubezpieczyciel przyznaje limit kredytowy na każdego odbiorcę, a w razie szkody wypłata może zostać pomniejszona o udział własny ubezpieczającego określony w warunkach ubezpieczenia. Dlatego przy porównywaniu ofert warto zapytać nie tylko o cenę, ale też o to, kto ponosi udział własny, jak szybko trzeba zgłosić zaległość i co jest uznawane za szkodę.
Ile kosztuje faktoring z regresem, a ile bez regresu? Wyliczenie Finavi
Faktoring bez regresu kosztuje więcej niż faktoring z regresem, bo do prowizji i odsetek dochodzi cena przejęcia ryzyka niewypłacalności odbiorcy (w formie wyższej prowizji albo osobnej opłaty za ochronę lub ubezpieczenie). Poradnik PZF wymienia wśród kosztów faktoranta prowizję przygotowawczą, prowizję faktoringową, odsetki oraz opłatę za ubezpieczenie wierzytelności i inne koszty wynikające z umowy.
Autorskie wyliczenie Finavi porównuje oba warianty na tej samej fakturze. Założenia: faktura 100 000 zł, zaliczka 90% (90 000 zł), prowizja faktoringowa 0,8% wartości faktury, odsetki 9% w skali roku od zaliczki, w wariancie bez regresu dodatkowa opłata za przejęcie ryzyka 0,4% wartości faktury. To parametry przykładu, a nie stawki konkretnej firmy.
| Termin płatności | Odsetki od 90 000 zł | Z regresem (prowizja + odsetki) | % faktury | Bez regresu (+ 0,4%) | % faktury |
|---|---|---|---|---|---|
| 30 dni | 665,75 zł | 1 465,75 zł | 1,47% | 1 865,75 zł | 1,87% |
| 60 dni | 1 331,51 zł | 2 131,51 zł | 2,13% | 2 531,51 zł | 2,53% |
| 90 dni | 1 997,26 zł | 2 797,26 zł | 2,80% | 3 197,26 zł | 3,20% |
Różnica między wariantami jest w tym przykładzie stała i wynosi 400 zł na fakturę, niezależnie od terminu, bo opłata za przejęcie ryzyka liczona jest od wartości faktury. Kluczowe pytanie brzmi więc nie „czy faktoring pełny jest droższy”, ale „czy 400 zł to rozsądna cena za pewność, że niewypłacalność odbiorcy nie zabierze firmie 100 000 zł”.
Przykłady z praktyki: JDG usługowa, hurtownia, firma transportowa
Te same parametry (zaliczka 90%, prowizja 0,8%, odsetki 9% rocznie, ochrona 0,4%) zastosowane do trzech profili firm pokazują, że opłacalność ochrony zależy głównie od koncentracji odbiorców. Autorskie wyliczenia Finavi (koszty miesięczne i roczne):
| Profil | Faktury miesięcznie | Termin | Koszt z regresem / mies. | Koszt bez regresu / mies. | Dopłata za ochronę / rok | Kwota zagrożona u największego odbiorcy | Próg opłacalności |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| JDG usługowa (software house, 1 kluczowy klient) | 2 × 24 600 zł = 49 200 zł | 30 dni | 721,15 zł | 917,95 zł | 2 361,60 zł | 49 200 zł | 4,8% |
| Hurtownia (80 odbiorców, największy 5% sprzedaży) | 300 000 zł | 45 dni | 5 395,89 zł | 6 595,89 zł | 14 400,00 zł | 22 500 zł | 64,0% |
| Firma transportowa (2 odbiorców: 60% i 40%) | 400 000 zł | 60 dni | 8 526,03 zł | 10 126,03 zł | 19 200,00 zł | 480 000 zł | 4,0% |
Próg opłacalności w tabeli to roczna dopłata za ochronę podzielona przez kwotę zagrożoną u największego odbiorcy (sumę jego niezapłaconych faktur w typowym momencie). Można go czytać tak: ochrona zwraca się, jeśli prawdopodobieństwo niewypłacalności tego odbiorcy w ciągu roku jest wyższe niż wskazany próg.
- JDG usługowa: jedna niewypłacalność kluczowego klienta oznaczałaby utratę 49 200 zł, czyli ponad 20-krotność rocznej dopłaty za ochronę. Dla małej firmy taka strata to często kilka miesięcy przychodu, dlatego faktoring bez regresu działa tu jak polisa na przetrwanie.
- Hurtownia: przy 80 odbiorcach największa ekspozycja to 22 500 zł, a pełna ochrona wszystkich faktur kosztowałaby 14 400 zł rocznie. W praktyce taka firma wybiera faktoring z regresem albo mieszany, chroniąc tylko największych odbiorców.
- Firma transportowa: przy dwóch odbiorcach kwota zagrożona sięga 480 000 zł, a roczna dopłata to 19 200 zł. Próg 4,0% oznacza, że ochrona opłaca się już przy umiarkowanym ryzyku, a przede wszystkim chroni firmę przed zdarzeniem, które mogłoby zatrzymać jej działalność.
Z regresem czy bez regresu - kiedy który wybrać?
Faktoring z regresem wybiera się zwykle wtedy, gdy ryzyko rozkłada się na wielu odbiorców i firma dobrze je zna, a faktoring bez regresu wtedy, gdy niewypłacalność jednego odbiorcy mogłaby poważnie zachwiać płynnością. Pomiędzy nimi jest faktoring mieszany, który pozwala płacić za ochronę tylko tam, gdzie jest naprawdę potrzebna.
| Kryterium | Przemawia za faktoringiem z regresem | Przemawia za faktoringiem bez regresu |
|---|---|---|
| Liczba odbiorców | Wielu, o podobnych kwotach | Jeden lub kilku kluczowych |
| Historia współpracy | Długa, bez opóźnień | Nowi odbiorcy, nowe rynki, eksport |
| Marża | Wysoka, pozwala pokryć sporadyczne straty | Niska, jedna strata zjada zysk wielu miesięcy |
| Cel | Najniższy koszt finansowania | Finansowanie i ochrona w jednym |
| Bilans | Należności i zobowiązanie wobec faktora zostają w bilansie | Możliwe wyksięgowanie należności po spełnieniu warunków z przepisów |
| Wymagania banku lub inwestora | Brak szczególnych | Oczekiwanie niższych należności i lepszych wskaźników |
W praktyce decyzję ułatwia prosta analiza trzech liczb: udziału największego odbiorcy w sprzedaży, kwoty jego niezapłaconych faktur w typowym momencie oraz rocznego kosztu ochrony. Jeśli strata na największym odbiorcy przekracza kilkumiesięczny zysk firmy, faktoring pełny lub mieszany zwykle jest rozwiązaniem, które warto rozważyć w pierwszej kolejności.
Faktoring pełny i niepełny w bilansie i podatkach
Faktoring pełny może zmniejszyć należności w bilansie faktoranta, a faktoring niepełny co do zasady tego nie robi, bo ryzyko zostaje u firmy. Poradnik PZF i EY wyjaśnia, że w faktoringu niepełnym całe ryzyko niewypłacalności odbiorcy znajduje się po stronie faktoranta, co oznacza brak możliwości wyłączenia wierzytelności z jego bilansu. Zaliczka od faktora jest wtedy wykazywana jako zobowiązanie.
W faktoringu pełnym wyłączenie wierzytelności z ksiąg nie następuje automatycznie. Według poradnika PZF następuje tylko po spełnieniu warunków z rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych, które wiążą wyłączenie składnika aktywów z utratą nad nim kontroli. Każdą umowę faktoringu trzeba przeanalizować odrębnie i opisać w polityce rachunkowości.
| Obszar | Faktoring z regresem | Faktoring bez regresu |
|---|---|---|
| Należność od odbiorcy w bilansie | Zostaje do zapłaty przez odbiorcę | Może zostać wyksięgowana po spełnieniu warunków z rozporządzenia |
| Zaliczka od faktora | Zobowiązanie wobec faktora | Rozrachunek z faktorem z tytułu sprzedaży wierzytelności |
| Koszt faktoringu w rachunku zysków i strat | Koszty finansowe | Wynik na sprzedaży wierzytelności w przychodach lub kosztach finansowych |
| Brak zapłaty przez odbiorcę | Zwrot zaliczki; ocena potrzeby odpisu aktualizującego | W granicach ochrony strata po stronie faktora |
| Ulga na złe długi w PIT i CIT | Zależy od konstrukcji umowy, w tym od tego, czy po regresie wierzytelność wraca do firmy | Nie przysługuje, bo wierzytelność została zbyta |
W podatku dochodowym znaczenie ma to, czy faktura została sprzedana. Ustawa o CIT wyłącza z kosztów straty z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności, z wyjątkiem wierzytelności lub jej części, które uprzednio zostały zarachowane jako przychód należny, do wysokości tego przychodu (art. 16 ust. 1 pkt 39); analogiczny przepis zawiera ustawa o PIT (art. 23 ust. 1 pkt 34). Ulga na złe długi dotyczy natomiast wierzytelności, która „nie została uregulowana lub zbyta” (art. 18f ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT), a w VAT nieściągalność uprawdopodobnia brak zapłaty lub zbycia w ciągu 90 dni od terminu płatności (art. 89a ust. 1a ustawy o VAT). Sprzedaż faktury faktorowi w modelu pełnym zamyka więc drogę do tej ulgi dla danej faktury, ale w zamian firma ma już pieniądze.
Jak rodzaj faktoringu wpływa na płynność i finansowanie firmy?
Oba warianty faktoringu przyspieszają wpływ gotówki z faktur, ale tylko faktoring bez regresu dodatkowo stabilizuje płynność na wypadek niewypłacalności odbiorcy. Poradnik PZF podkreśla, że faktoring pozwala uzyskać środki w ciągu kilku dni od wystawienia faktury i płynnie regulować bieżące zobowiązania (wynagrodzenia, podatki, ZUS), a także wydłużać odbiorcom terminy płatności bez finansowania ich z własnej kieszeni.
- Płynność na co dzień: przy zaliczce 90% i fakturach 400 000 zł miesięcznie firma transportowa z przykładu ma 360 000 zł dostępne od razu, niezależnie od wybranego wariantu.
- Odporność na wstrząs: w faktoringu z regresem niewypłacalność odbiorcy oznacza konieczność zwrotu zaliczki, czyli nagły odpływ gotówki; w faktoringu pełnym ten odpływ nie następuje w granicach ochrony.
- Wskaźniki i bilans: według poradnika PZF faktoring pełny pozwala wyksięgować należności i poprawić wskaźnik rotacji należności, a przeznaczenie środków na spłatę bieżących faktur zmniejsza zobowiązania i poprawia wskaźnik zadłużenia.
- Ocena przez banki i kontrahentów: audytorzy, analitycy bankowi i kontrahenci oceniają płynność i rentowność majątku; lepsze wskaźniki mogą ułatwić uzyskanie kredytu na rozwój lub podpisanie dużego kontraktu.
Wybór wariantu warto oprzeć na własnych liczbach: miesięcznej kwocie faktur, typowym terminie płatności, udziale największego odbiorcy i koszcie ochrony. Kalkulator faktoringu Finavi pozwala policzyć koszt dla własnych parametrów, a ranking firm faktoringowych porównać oferty z podziałem na faktoring z regresem i bez regresu. Przed podpisaniem umowy przydatne bywa też sprawdzenie odbiorców w publicznych rejestrach, o czym pisze artykuł sprawdzenie firmy po NIP.
Najczęstsze błędy i lista kontrolna
Większość rozczarowań przy wyborze między faktoringiem z regresem a bez regresu wynika z niedoczytanych definicji w umowie, a nie z samego produktu. Najczęstsze błędy:
- Utożsamianie braku regresu z ochroną przed każdym brakiem zapłaty. Faktoring pełny chroni przed niewypłacalnością odbiorcy, a nie przed reklamacją czy sporem o wykonanie umowy (art. 513 KC).
- Pominięcie limitu na odbiorcę. Faktury ponad limit mogą być finansowane z regresem albo wcale; warto znać limit dla każdego kluczowego odbiorcy przed zwiększeniem sprzedaży.
- Nieznajomość zdarzenia uruchamiającego ochronę. Umowa określa, co jest niewypłacalnością i w jakim terminie trzeba zgłosić zaległość; spóźnione zgłoszenie może ograniczyć ochronę.
- Brak planu na regres. W faktoringu z regresem zwrot zaliczki przy braku zapłaty dużego odbiorcy trzeba umieć sfinansować; warto to uwzględnić w planie płynności.
- Porównywanie samej prowizji. O koszcie decyduje suma prowizji, odsetek, opłaty za ochronę i opłat stałych dla typowego terminu płatności.
- Ignorowanie zakazu cesji. Klauzula w umowie z odbiorcą może uniemożliwić objęcie jego faktur faktoringiem (art. 514 KC).
- Zmiana warunków z odbiorcą bez wiedzy faktora. Prolongata terminu, rabat czy korekta faktury wpływają na sfinansowaną wierzytelność i zwykle wymagają poinformowania faktora.
- Brak analizy bilansowej. Wyksięgowanie należności w faktoringu pełnym wymaga spełnienia warunków z przepisów o instrumentach finansowych i opisania ich w polityce rachunkowości.
Lista kontrolna: jak wybrać między faktoringiem z regresem a bez regresu
- 1. Policzyć miesięczną kwotę faktur, średni termin płatności i liczbę odbiorców.
- 2. Ustalić udział największego odbiorcy w sprzedaży i kwotę jego niezapłaconych faktur w typowym momencie.
- 3. Porównać koszt ochrony (różnicę między ofertą z regresem i bez regresu) z kwotą zagrożoną, tak jak w wyliczeniu Finavi.
- 4. Sprawdzić umowy z odbiorcami pod kątem zakazu cesji i warunków płatności.
- 5. Zapytać faktora o limity na kluczowych odbiorców i o możliwość faktoringu mieszanego.
- 6. W ofercie bez regresu sprawdzić definicję niewypłacalności, termin zgłoszenia zaległości i to, kto ponosi udział własny z polisy.
- 7. W ofercie z regresem sprawdzić, po ilu dniach od terminu faktor może zgłosić regres i jak rozlicza zwrot zaliczki.
- 8. Uzgodnić z księgowością sposób ujęcia faktoringu w bilansie i polityce rachunkowości.
- 9. Po kilku miesiącach ocenić strukturę odbiorców ponownie i w razie potrzeby zmienić zakres ochrony.
